REACH-verordening
Wat is REACH (Verordening (EG) 1907/2006)?
REACH (Verordening (EG) nr. 1907/2006) is een Europese Unie-verordening die tot doel heeft de menselijke gezondheid en het milieu te beschermen tegen de risico's van chemische stoffen. De verordening is op 1 juni 2007 in werking getreden en is van toepassing op alle chemische stoffen – niet alleen die welke in de industrie worden gebruikt, maar ook die in alledaagse producten zoals schoonmaakmiddelen, verf of lijm. Om deze reden heeft REACH een grote impact op een breed scala aan bedrijven in de Europese Unie.
De REACH-verordening is van toepassing op:
Fabrikant en importeur van chemicaliën
distributeurs en afnemers
bedrijven buiten de chemische industrie die stoffen of mengsels gebruiken
Belangrijkste elementen van REACH
1. Registratie
Elk bedrijf dat een chemische stof produceert of importeert in hoeveelheden van meer dan 1 ton per jaar, moet deze registreren bij het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA). Registratie omvat:
- identificatie van de stof,
- de eigenschappen en toepassingen ervan,
- risicobeoordeling en maatregelen om deze te beheersen.
De eerste stap is het indienen van een aanvraag, gevolgd door het opstellen van het zogenaamde registratiedossier. Beide worden opgesteld met behulp van de IUCLID-software en verzonden via het REACH-IT-systeem. Het dossier kan individueel of gezamenlijk met andere bedrijven worden ingediend. Het principe van "één stof, één registratie" is van toepassing, wat betekent dat alle entiteiten de registratie gezamenlijk moeten indienen.
Registratie geldt voor afzonderlijke stoffen, voor stoffen in mengsels en in bepaalde gevallen ook voor stoffen in artikelen (bijv. in producten). Er gelden vrijstellingen van registratie, bijvoorbeeld voor geneesmiddelen, levensmiddelen of radioactieve stoffen.
2. Evaluatie en toelating van stoffen
Beoordeling
Het doel van de evaluatie is te verifiëren of er voldoende informatie over de stof beschikbaar is voor veilig gebruik. De evaluatie wordt op twee niveaus uitgevoerd:
Evaluatie van de documentatie
Deze controle wordt uitgevoerd door het ECHA-agentschap, dat de volledigheid van de gegevens beoordeelt en de kwaliteit en volledigheid ervan controleert.
Stofevaluatie
wordt uitgevoerd door de afzonderlijke lidstaten en beoordeelt stoffen waarvoor specifieke zorgen zijn geuit, zoals kankerverwekkende eigenschappen, reproductietoxiciteit of persistentie in het milieu.
Driefasen evaluatieproces:
1. Beoordeling – het verzamelen en analyseren van beschikbare gegevens over de stof.
2. Besluit – ECHA kan aanvullende informatie opvragen als deze onvoldoende is.
3. Opvolging – het besluit kan de aanvrager verplichten om verdere gegevens te verstrekken of te verkrijgen.
Als de evaluatie ernstige risico's aan het licht brengt, kan de stof beperkt worden of onderworpen worden aan een vergunning.
Op deze manier streeft REACH ernaar de aanwezigheid van de gevaarlijkste stoffen op de Europese markt geleidelijk te verminderen.
Autorisatie
Stoffen die als zeer zorgwekkend worden beschouwd (bijvoorbeeld kankerverwekkende of persistente stoffen) zijn onderworpen aan specifieke vergunningseisen. Het doel is om het gebruik ervan te controleren en, waar technisch en economisch haalbaar, ze geleidelijk te vervangen door veiligere alternatieven.
Beperkingen
Sommige stoffen kunnen volledig verboden zijn of alleen onder specifieke voorwaarden gebruikt mogen worden – meestal vanwege gezondheids- of milieugevaren.
De beperking kan niet alleen van toepassing zijn op de stof zelf, maar ook op de stof in een mengsel of in een artikel. Alle momenteel geldende beperkingen staan vermeld in Bijlage XVII van de REACH-verordening. De lijst met beperkingen wordt continu bijgewerkt.
Het beperkingsproces omvat:
- voorstel – ingediend door een lidstaat of ECHA,
- dossier – met de identificatie van de stof, een beschrijving van de voorgestelde beperking en de onderbouwing, opgesteld overeenkomstig Bijlage XV van REACH,
- openbare raadpleging – reacties van alle belanghebbenden,
- beoordeling door RAC en SEAC,
- Besluit van de Commissie en actualisering van Bijlage XVII van REACH.
Zodra een beperking goedgekeurd is, is deze bindend voor alle actoren in de toeleveringsketen – van fabrikanten, importeurs, distributeurs, eindgebruikers en detailhandelaren.
Verplichtingen van bedrijven
De REACH-verordening legt de verantwoordelijkheid voor het veilige beheer van chemicaliën bij de bedrijven zelf. Zij moeten ervoor zorgen dat de stoffen die zij op de markt brengen of gebruiken, correct worden beoordeeld op risico's en veilig worden gebruikt.
In de praktijk kunnen zij de volgende rollen vervullen:
Fabrikant
Een bedrijf is een onderneming die een chemische stof produceert, hetzij voor eigen gebruik, hetzij voor levering aan derden.
Importeur
koopt chemische stoffen of mengsels uit landen buiten de EU/EER en brengt deze op de EU-markt.
Downstreamgebruiker
gebruikt chemische stoffen of mengsels in de productie, verwerking of als onderdeel van haar bedrijfsactiviteiten.
Niet-EU-entiteit
heeft geen verplichtingen die rechtstreeks voortvloeien uit REACH. De importeur die stoffen of mengsels in het douanegebied van de Unie brengt, is verantwoordelijk voor de naleving van de verordening.
Veiligheidsinformatieblad (SDS) volgens REACH
Het veiligheidsinformatieblad (SDS) is een essentieel communicatiemiddel in de toeleveringsketen. Volgens de REACH-verordening dient het om informatie te verstrekken over de risico's van chemische stoffen en mengsels en hoe deze veilig te hanteren.
Elk bedrijf dat als gevaarlijk geclassificeerde stoffen op de markt brengt, of stoffen die aan specifieke criteria voldoen (bijv. PBT, vPvB, stoffen waarvoor een vergunning vereist is), moet een veiligheidsinformatieblad bij zijn producten leveren.
De opmaak en inhoud van het veiligheidsinformatieblad zijn nauwkeurig vastgelegd in bijlage II van de REACH-verordening. De opmaak van bijlage II is voor het laatst bijgewerkt door Verordening (EU) 2020/878 van de Commissie, die bindend is vanaf 1 januari 2023 en van toepassing is op alle nieuw uitgegeven en bijgewerkte veiligheidsinformatiebladen.
Het veiligheidsinformatieblad moet kosteloos worden verstrekt, in de taal van het land van bestemming en in de meest recente versie – bijwerken is verplicht wanneer informatie of formele vereisten wijzigen.
Deze tekst dient uitsluitend ter informatie en vervangt niet de toepasselijke wetgeving.
Bronnen
- Verordening (EG) nr. 1907/2006 (REACH)
- ECHA – Algemene informatie over REACH
- ECHA – Registratie van chemische stoffen
- ECHA – Evaluatie
- ECHA – Beperkingen
- [Europese Unie – Uw Europa] Portaal](https://europa.eu/youreurope/business/product-requirements/chemicals/registering-chemicals-reach/index_cs.htm)
- ECHA – Veiligheidsinformatiebladen (SDS)
© 2025 SBLCore