# Veritabanına özel maddeler ekleme
Bu bölümde yeni bir madde oluşturmayı öğreneceksiniz. Bu işlem, örneğin ihtiyaç duyduğunuz madde veritabanında bulunmadığında veya bir maddeye kendi bilgilerinizi eklemek istediğinizde kullanılır.
## Yeni madde oluşturma
**Maddeler** sekmesini açın.
Araç çubuğundaki **Yeni madde** düğmesine tıklayın.
Yeni bir sekme açılacaktır.
Sekmede turuncu ok ile işaretlenmiş iki zorunlu alan bulunur: **Kaynak** ve **Madde adı**.
Solda yer alan **Tanımlama** bölümündeki ilk zorunlu alan olan **Kaynak** alanını doldurun.
::: Success
***Kaynak**, söz konusu maddenin ne olduğunu açıklar. Örneğin maddenin tedarikçisini veya tüm güvenlik bilgi formunu belirtmenizi öneririz.*
:::
**Madde adı**, sağ tarafta bulunan **Ekle** düğmesine tıklanarak eklenir. Aynı pencerede adın tipini ve dilini de seçin.
Adı **OK** düğmesiyle kaydedin.
Her iki zorunlu alanı doldurduktan sonra maddeyi kaydedebilir ve kullanabilirsiniz. Ancak diğer bilgilerin de doldurulması önerilir.
Madde düzenleyici birkaç ayrı bölüme ayrılmıştır:
### Tanımlama
Düzenleyicinin sol tarafında bulunur – **Kaynak** dışında, maddenin açık şekilde tanımlanmasına yardımcı olan diğer bilgileri de doldurabilirsiniz (ör. tanımlayıcılar (CAS, EC) veya özellikler). Doğru doldurulmuş tanımlama, güvenlik bilgi formunda (GBF) verilerin doğru eşleştirilmesi için önemlidir.
Başlangıç bölümünde **CAS, EC, Index ve REACH (Kayıt numarası)** tanımlama numaralarını girmek için alanlar bulunur. Mevcut numaraları girin:
a. **CAS numarası** (Chemical Abstracts Service) – bir kimyasal maddenin dünya çapında benzersiz tanımlayıcısıdır.
b. **EC numarası** (EINECS/ELINCS/EC number) – bir kimyasal maddenin Avrupa tanımlayıcısıdır.
c. **Index**, uyumlaştırılmış sınıflandırmaya sahip maddelerin numarasıdır. Bu tür maddeler veritabanında her zaman bulunur.
::: Info
***Uyumlaştırılmış sınıflandırmaya sahip madde**, Index numarasına sahip olan ve CLP Tüzüğü Ek VI’nın bir parçası olan maddedir. Bu tür maddelerin sınıflandırması AB genelinde aynıdır ve zorunlu olarak kullanılmalıdır. Bu maddeler SBLCore veritabanının bir parçasıdır ve her zaman bulunabilir olmalıdır.*
:::
d. **Kayıt numarası** (REACH), Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA) tarafından verilen benzersiz bir tanımlayıcıdır. Yalnızca kaynak belgede bulunuyorsa doldurun.
**Notlar** alanı uyumlaştırılmış sınıflandırmaya sahip maddelerle ilgilidir. Madde hakkında ek bilgiler içerir. Yeni uyumlaştırılmamış bir madde oluştururken bu alanı değiştirmeyin.
**Uyumlaştırılmış sınıflandırma** alanı varsayılan olarak maddenin uyumlaştırılmış sınıflandırmaya sahip olmadığını belirtir. Veritabanı tüm uyumlaştırılmış maddeleri içerir ve en güncel mevzuata göre düzenli olarak güncellenir. Bu alanı değiştirmeniz gerekmez.
**Dahili tanımlama** alanına ihtiyaca göre bilgi girin (son GBF’de gösterilmez).
**Geçerlilik başlangıç tarihi**, **Zorunluluk başlangıcı** ve **Son geçerlilik** alanları uyumlaştırılmış maddelerle ilgilidir. Bu veriler madde revizyonunda kullanılır. Yeni uyumlaştırılmamış maddeler için doldurulması gerekmez.
**Özellikler** alanına tıkladığınızda, maddede görüntülenecek bir veya daha fazla özelliği seçebileceğiniz yeni bir pencere açılır.
### Madde isimleri
Düzenleyicinin sağ tarafında – **Madde isimleri** bölümünde ek isimler ve çeviriler ekleyebilirsiniz.
**Ekle** düğmesine tıklayarak yeni bir madde adı ekleyin.
::: Success
***İpucu!** İsmi değiştirmek için **Düzenle** düğmesini kullanın veya çift tıklayarak açın.*
:::
**Tipi** alanında isim türünü seçin (örn. kimyasal ad, IUPAC, INCI vb.).
Sonraki alanda **Dil** seçin.
**İsim** alanına seçilen dilde madde adını girin.
**Açıklama** ve **Not** alanlarını ihtiyaca göre doldurun (GBF’de gösterilmez).
Aynı dilde birden fazla isim giriyorsanız, birincil olarak kullanılacak olan için **Tercih edilen isim** seçeneğini işaretleyin (yazılım bu ismi GBF’de göstermek için önerecektir).
**OK** düğmesiyle kaydedin.
Başka bir isim eklemek için tekrar **Ekle** düğmesine tıklayın ve işlemi tekrarlayın.
### Sınıflandırma ve etiketleme
**Sınıflandırma ve etiketleme** bölümünde maddenin tehlikeleri hakkında bilgi girebilirsiniz. Bu bölüm, maddeyle ilgili risklerin açık şekilde belirtilmesini sağlar. Doğru girilmiş sınıflandırma, hesaplamalar ve mevzuata uygunluk için temel oluşturur.
#### Sınıflandırma
**Sınıflandırma** alanına tıklayın.
Yeni bir pencere açılır.
Sol tarafta standart tehlike ifadelerinin listesi bulunur.
Liste üç sütundan oluşur: **Kategori, Etiketleme** ve **Sürüm**. Her sütunda filtreleme yapılabilir.
Belirli bir ifadeyi şu yollarla bulabilirsiniz:
* sütunlara göre filtreleme,
* listenin üzerindeki arama alanı,
* manuel kaydırma.
İfadeyi çift tıklayarak veya seçip **Seçili ifadeleri ekle** düğmesine tıklayarak ekleyin. İfade sağ tarafa taşınır ve maddeye eklenir.
::: Success
***İpucu!** Birden fazla ifadeyi seçmek için Ctrl tuşunu basılı tutarak seçim yapın, ardından **Seçili ifadeleri ekle** düğmesine tıklayın.*
:::
Bir ifadeyi kaldırmak için seçin ve **Seçili ifadeleri kaldır** düğmesine tıklayın veya **İfade listesini temizle** ile hepsini kaldırın.
**OK** ile kaydedin.
Madde EUH ifadesi içeriyorsa **Ek tehlike bilgileri** alanına tıklayın.
Uygun ifadeyi seçin.
**OK** ile kaydedin.
#### **Belirli konsantrasyon limiti**
Maddeye, yazılımın tehlike hesaplamasında kullandığı **Belirli konsantrasyon limiti** (SCL) ekleyebilirsiniz.
Bu bölümde **Ekle** düğmesine tıklayın.
Yeni bir pencere açılır.
**Konsantrasyon limiti** alanına değeri girin.
::: Success
***İpucu!** Girişi kolaylaştırmak için pencerenin sağ tarafındaki tabloyu kullanın. İstediğiniz şablonu çift tıklayarak seçin ve ardından gerektiğinde alanda düzenleyin.*
:::
**Sınıflandırma** alanında ilgili tehlikeyi seçin veya – gerekirse – **EUH-ifadeleri** alanında seçin.
::: Success
***İpucu!** Her bir ifade (H veya EUH) için ayrı bir SCL oluşturmanızı öneririz.*
:::
**OK** ile kaydedin.
#### ATE (akut toksisite tahmini)
Maddeye, akut toksisite sınıflandırmasını etkileyen ATE değerleri ekleyebilirsiniz.
ATE değeri daha sonra GBF’de **bölüm 3** ve **11** içinde görüntülenir.
1. **Ekle ATE** düğmesine tıklayın.
2. Maruziyet yolunu seçin.
3. Değeri girin.
4. **OK** ile kaydedin.
### Toksisite ve ekotoksisite
Bu bölümde maddenin sağlık ve çevre üzerindeki etkilerine ilişkin verileri girebilirsiniz. Bu veriler GBF’nin **bölüm 8 (DNEL, PNEC)**, **11 (toksisite)** ve **12 (ekotoksisite)** bölümlerinde görüntülenir.
Aynı tanımlayıcılara sahip bir madde zaten varsa, verileri **Başka bir maddeden toksisiteyi kopyala** seçeneğiyle kopyalayabilirsiniz.
1. **Ekle** düğmesine tıklayın.
::: Success
***İpucu!** **Önseçim** düğmesini (sağ üstte) kullanarak en sık kullanılan verilerin girişini hızlandırabilirsiniz.*
:::
2. Veri türünü seçin.
3. Mevcut verileri doldurun.
4. **OK** ile kaydedin.
::: Info
***Uyarı**: Alanlara serbest metin girerseniz, GBF başka bir dile dönüştürüldüğünde bu metin çevrilmeyecektir.*
:::
### Fiziksel ve kimyasal özellikler
Bu bölümdeki veriler GBF’nin **bölüm 9** kısmında görüntülenir.
1. **Ekle** düğmesine tıklayın.
2. Yeni pencerede **Özellik** alanını seçin.
3. Değerleri girin.
4. **OK** ile kaydedin.
::: Info
***Uyarı**: Alanlara serbest metin girerseniz, GBF başka bir dile dönüştürüldüğünde bu metin çevrilmeyecektir.*
:::
### Kontrol parametreleri
Bunlar maruziyet limitleridir (**bölüm 8**).
1. **Ekle** düğmesine tıklayın.
2. Yeni pencerede limitin geçerli olduğu devleti seçin.
3. Limit türünü seçin.
4. **Resmi veri kaynağı** ve **Değer** alanlarını doldurun.
5. **OK** ile kaydedin.
Girilen parametre veritabanına kaydedilir ve aynı tanımlayıcıya sahip diğer maddelere otomatik olarak atanır.
Kontrol parametresi ayrıca **Kontrol parametreleri** sekmesinde de eklenebilir; burada veritabanınızdaki tüm parametreleri yönetebilirsiniz.
